De geschiedenis van Hof Malleghem
Het lange verhaal achter Polderlicht
Aan de Bosstraat in Uitkerke ligt een erf dat vele levens heeft gekend. Het was een landbouwhoeve, een plek van paarden en ruiters, en later een huis voor gasten en kunst. Achter het witte Polderlicht schuilt de geschiedenis van Hof Malleghem: van oude leennamen tot de families die hier het land bewerkten, van de vroegere rijpiste tot de tuin van vandaag.
ca. 1330
Oude namen in de polders
Volgens de plaatselijke geschiedschrijving wordt Hof Malleghem verbonden met een leen dat omstreeks 1330 wordt vermeld. Daarbij verschijnt de naam Geraart de Rikelike, gevolgd door zijn zoon Jan. Het leen wordt omschreven als een leen zonder achterlenen: grond die niet op haar beurt in kleinere lenen was uitgegeven.
Zo begint het geschreven verhaal dat aan Hof Malleghem wordt verbonden. Het voert naar een tijd waarin grondbezit, landbouw en leenrechten nauw met elkaar verweven waren. De datum rond 1330 hoort bij die oude vermelding; ze is geen bouwjaar van het huis dat je vandaag ziet.
circa 1470–1480
Een heer van Maldegem
In dezelfde plaatselijke geschiedenis wordt voor de jaren rond 1470–1480 Filips, heer van Maldegem, als leenbezitter genoemd. Zijn naam brengt een adellijk hoofdstuk in het verhaal van de hoeve.
Een leenbezitter hoefde niet zelf op het land te wonen of het te bewerken. Het dagelijkse leven op een hoeve lag vooral in handen van de mensen die er werkten: zij verzorgden de dieren, onderhielden het erf en haalden de oogst binnen. Zo heeft Hof Malleghem naast een geschiedenis van namen ook een geschiedenis van arbeid.
Bewoners, bezitters en landbouwfamilies
In de latere geschiedenis worden Jan Louis Peellaert, heer van Westhove, Joannes Claeys en de familie Van Outryve-d’Ydewalle met de hoeve verbonden. Joannes Claeys wordt daarbij als bewoner en hoofdman genoemd.
Daarna komen de pachters en uitbaters nadrukkelijker in beeld. Rond 1800 is Emanuel Vanhoutte als pachter vermeld. Joannes Vanhoutte volgt in het overzicht van de uitbaters en blijft verbonden aan de hoeve tot 1862.
Anna Constant zet de uitbating voort van 1862 tot 1864. Vanaf 1864 wordt zij samen met Corneel Muysen genoemd, tot 1881. Het zijn namen die het verhaal dichter bij het dagelijkse leven brengen: niet alleen wie grond bezat, maar ook wie hier de boerderij draaiende hield.
Het erf op oude kaarten
Ook kaarten bewaren het verleden van deze plek. De Ferrariskaart uit de jaren 1770 toont aan deze kant van de weg langgerekte bebouwing die bij de latere erfplaats lijkt aan te sluiten. In de negentiende eeuw wordt de herkenning duidelijker.
De Atlas der Buurtwegen van omstreeks 1840 toont een langgerekt hoevecomplex ten westen van de weg, aangeduid als Chemin No 10. Op de Poppkaart, uit de kaartreeks van 1842–1879, verschijnt bij de hoeve perceel 681 in sectie B. Dat nummer klinkt nog door in het huidige adresperceel 681E.
Zo laten de kaarten zien hoe de hoeve zich in het landschap aftekende: een lang erf langs de weg, met landbouwgrond eromheen. Wie vandaag aankomt, ziet een andere invulling van een vertrouwde vorm.
1891–1910
De hoeve van Sanders
Van 1891 tot 1910 wordt de hoeve uitgebaat door Carolus Ludovicus Sanders, ook Charles Ludovicus genoemd. Voor die periode vermeldt de plaatselijke geschiedenis een landbouwbedrijf van 28,44 hectare.
Het gaat om de omvang van het toenmalige landbouwbedrijf, met de gronden die erbij werden uitgebaat. Het erf aan de Bosstraat was het middelpunt van een veel ruimer werkterrein. Achter de woonvertrekken lagen de stallen, schuren en het land waarop het bestaan van de hoeve rustte.
vanaf 1910
De familie Hautekiet
Vanaf 1910 komt de naam Hautekiet in beeld, met Charles-Louis Hautekiet als uitbater. In de volgende generatie neemt Désiré Hautekiet het werk op de hoeve over.
Uit die periode zijn beelden bewaard die het verleden tastbaar maken. Een overzichtsfoto uit 1952 toont het erf en zijn gebouwen. Een foto uit 1956 laat Désiré zien met de trekpaarden Vos en Jolie. Ze herinneren aan de tijd waarin paarden een plaats hadden in het dagelijkse werk op het land.
Deze foto's geven de geschiedenis een gezicht. Je ziet niet alleen een gebouw, maar ook de mensen en dieren die de hoeve tot een levende plek maakten.
1965–1975
Paarden geven het erf een nieuw ritme
In 1965 neemt Roger Hautekiet de uitbating over. Een luchtfoto uit 1967 toont het achtererf, de schuren en de omliggende velden. Het is een blik op de hoeve vóór de latere veranderingen.
In 1975 wordt de manege verder uitgebouwd, met paardenstallen en een rijpiste. Paarden blijven deel uitmaken van het erf, maar krijgen een andere rol: naast het landbouwverleden groeit een plek voor ruiters en paardensport.
De vroegere rijpiste ligt waar nu de grote tuin van Polderlicht is. Aan de rechterkant van de tuin is haar vorm nog herkenbaar. Waar ooit werd gereden, nodigt het gras vandaag uit om te wandelen, te lezen of even te blijven zitten.
1985
Een keerpunt
In 1985 vernielt een storm de schuur. Datzelfde jaar vertrekt Roger Hautekiet en begint hij Manege Vagevuur in Zuienkerke. Voor Hof Malleghem loopt daarmee een belangrijk hoofdstuk ten einde.
De hoeve wordt verkocht aan de eigenaars van Hotel Saint-Sauveur in Blankenberge. Het erf gaat een nieuwe periode tegemoet, met een andere bestemming in het vooruitzicht.
2004
Ruimte voor een nieuw leven
In 2004 krijgt de oude hoeve een hedendaagse invulling bij een renovatie door architectenbureau BURO II. Licht, ruimte en warme materialen geven het huis een nieuw karakter, terwijl de dikke muren en de landelijke vorm deel blijven van de plek.
Het vroegere hoofdhuis en de stalvleugel krijgen een nieuwe rol. Het landbouwverleden verdwijnt niet uit beeld: het blijft voelbaar in de langgerekte bouwvorm, de verhouding tussen huis en erf, en de open ruimte rondom.
vanaf 2008
Van hoeve naar gastenverblijf
In 2008 begint het hoofdstuk van B&B Het Polderlicht, uitgebaat door Carine De Meester. Vandaag heet de plek Guesthouse Polderlicht. Carine ontvangt er gasten en heeft er haar schilderatelier.
Waar vroeger het werk op het land de dag bepaalde, is nu ruimte om het rustiger aan te doen. De kamers kijken uit op de omgeving, de tuin is een plek om te vertoeven en kunst maakt deel uit van het huis.
Het verleden hoeft hier niet achter glas. Het zit in de vorm van het erf, in de oude foto's, in de herinnering aan de rijpiste en in de namen van de mensen die hier hun leven opbouwden.
Een oud hof, telkens opnieuw bewoond.
Hof Malleghem veranderde door de eeuwen heen van handen en van bestemming. De landbouwhoeve werd een manege en later een gastenverblijf. Vandaag voegt Carine haar eigen hoofdstuk toe: een huis voor gastvrijheid, kunst en rust, midden in de polders.
Tijdlijn
- ca. 1330Eerste vermelding in de plaatselijke geschiedschrijving: Geraart de Rikelike
- circa 1470–1480Filips, heer van Maldegem, als leenbezitter
- rond 1800Emanuel Vanhoutte als pachter
- 1862–1881Anna Constant, vanaf 1864 met Corneel Muysen
- 1891–1910Carolus Ludovicus Sanders baat de hoeve uit
- vanaf 1910Charles-Louis Hautekiet, daarna Désiré Hautekiet
- 1952Overzichtsfoto van het erf
- 1956Désiré met de trekpaarden Vos en Jolie
- 1965Roger Hautekiet neemt de uitbating over
- 1967Luchtfoto van het achtererf
- 1975De manege wordt verder uitgebouwd
- 1985Een storm vernielt de schuur; de hoeve wordt verkocht
- 2004Renovatie door architectenbureau BURO II
- 2008Begin van B&B Het Polderlicht
- vandaagGuesthouse Polderlicht, het huis van Carine